Duo’s uit de Tweede Wereldoorlog

Vrijdag 21 augustus 19.30

KLIK HIER OM TE RESERVEREN

Duo Stellina is een vioolduo bestaande uit Saskia Frijns (viool) en Bart Folkers (altviool). Het duo speelde eerder op de NJO Muziekzomer en de Open Tuinendag te Utrecht. Ook speelde het duo in 2019 ter gelegenheid van het afstuderen van Bart Folkers Mozarts Sinfonia Concertante.

Programma

Lászlo Weiner: Duo (1939)
I Moderato
II Allegro Vivace
III Lento
IV Allegro Molto

Heitor Villa-Lobos: Duo (1946)
I Allegro
II Adagio
III Allegro Agitato

Bohuslav Martinu: Drie Madrigalen (1947)
I Poco Allegro
II Poco Andante
III Allegro

Duo’s uit de Tweede Wereldoorlog

 In de Tweede Wereldoorlog werden Europese componisten door het naziregime over de hele wereld verjaagd. Velen van hen zochten in die tijd hun toevlucht in volksmuziek en concentreerden zich daarbij op kleine ensembles (zoals het viool-altviool duo). In dit programma brengen wij een bloemlezing van deze muziek, uit een tijd van internationale onrust.

Als eerste hoort u het Duo van de Hongaar Lászlo Weiner (1916 – 1944). Toen de nationalistische regering van Hongarije in zich in 1938 aansloot bij het Rijk van Hitler, was Weiner in groot gevaar. Vanwege zijn Joodse komaf dreigde hij te worden gedeporteerd naar een vernietigingskampen. Zijn compositiedocent, Zoltán Kodály, hielp hem met onderduiken. Helaas kon dit niet voorkomen dat Weiner in februari 1943 werd opgepakt en werd opgesloten in Kamp Lukov, in Slowakije. In dit werkkamp werd Weiner in 1944 vermoord. Hij was toen 28 jaar oud.

Het Duo, dat Weiner in 1939 schreef, zit vol met verwijzingen naar Hongaarse volksmuziek. De dansbare muziek heeft echter ook veel melancholie in zich, wat gezien het tijdsbeeld niet verwonderlijk is. 

 Aan de andere kant van de wereld, in Brazilië, speelt de Tweede Wereldoorlog een ogenschijnlijk kleine rol. Echter, voor Heitor Villa-Lobos (1887 – 1959) had de internationale onrust zeker invloed: Villa-Lobos schreef namelijk zo goed als geen muziek in deze moeilijke periode. Pas in 1944, toen zijn ‘gelukkigere jaren’ aanbraken, schreef hij een Duo, een strijktrio, drie kwartetten, twee symfoniën, een opera en een pianoconcert. Zijn duo ging in première in februari 1948, waar het in New York werd gespeeld door Lillian en Joseph Fuchs.

 Dat Lillian en Joseph Fuchs in deze periode bekende figuren waren, blijkt uit het feit dat het volgende werk aan hen is opgedragen. De Drie Madrigalen van Bohuslav Martinu (1890 – 1959) vormen een ijkpunt voor het moderne viool-altviool repertoire. Martinu, een componist van Tsjechische afkomst, werd opgeleid als violist en speelde in het Tsjechisch Filharmonisch Orkest, maar ontwikkelde ondertussen een grote interesse voor compositie. Die interesse voerde hem in 1923 naar Parijs, waar hij een compositiestudie ging volgen. Martinu koos in 1941 echter eieren voor zijn geld en vluchtte naar de Verenigde Staten om aan de Tweede Wereldoorlog te ontsnappen. De Koude Oorlog maakte het hem vervolgens onmogelijk naar zijn geboorteland Tsjecho-Slowakije – dat in die periode tot het Oostblok behoorde – terug te keren. Al in het vroege tijdperk van het communistisch regime werden zijn composities daar verbannen, en zijn succes in Amerika droeg bij aan het besluit om voor langere tijd daar te blijven. Pas in 1953 maakte Martinu weer de oversteek terug naar Europa. Zijn 3 Madrigalen schreef hij in 1947, en het werk geeft invloeden weer van neoclassicisme en Tsjechische volksmuziek. 

KLIK HIER OM TE RESERVEREN

Saskia Frijns (1993) groeide op in Maastricht en begon daar op haar achtste met vioolles op muziekschool Kumulus. In 2009 stroomde ze door naar de voorbereidende klas voor viool op het Conservatorium van Maastricht bij Maarten Veeze. In 2016 sloot ze daar haar bacheloropleiding af, en vervolgde ze haar studie met een master aan het Utrechts Conservatorium bij Elisabeth Perry.

Bart Folkers (1993) groeide op in Almelo, waar hij vanaf zesjarige leeftijd al bezig was met muziek en op tienjarige leeftijd begon met vioollessen aan Muziekschool Twente. Op 19-jarige leeftijd begon Bart met altviool en een jaar later begon hij met zijn studie muziekwetenschap aan Universiteit Utrecht. Eveneens een jaar later startte hij aan HKU Utrechts Conservatorium, waar hij tot 2019 studeerde bij Mikhail Zemtsov. Bart studeert nu voor zijn master op Codarts bij Julia Dinerstein.